Síðast þegar Skotar mættu Marokkó var það í Saint-Étienne sumarið 1998, í lokaleik riðlakeppni HM, og Marokkómenn unnu 3-0. Skotar pökkuðu saman og fóru heim. Tuttugu og átta árum síðar eru þeir loksins mættir aftur á heimsmeistaramót — og tilviljanir mótsins hafa raðað þeim í riðil með nákvæmlega sömu tveimur liðum utan Evrópu og þá, Brasilíu og Marokkó. Sagan endurtekur sig sjaldan svona snyrtilega. Spurningin er hvort Skotar geti loksins skrifað annan endi en þeir gerðu í Frakklandi.
Markaðurinn
Skotar koma inn í mótið eftir sumar þar sem markatölurnar líta vel út á yfirborðinu — 4-0 á Bólivíu og 4-1 á Curaçao í júníupphituninni — en þar var mótstaðan hófleg, og báðir vináttuleikirnir í mars töpuðust heima, 0-1 fyrir Japan og 0-1 fyrir Fílabeinsströndinni. Það er sú blanda sem gerir liðið erfitt að lesa: getur skorað grimmt þegar pláss gefst, en hefur átt í basli gegn liðum sem loka rýminu. Hápunkturinn var auðvitað 4-2 sigurinn á Dönum sem tryggði sætið, þar sem Scott McTominay opnaði reikninginn með hjólhestaspyrnu á þriðju mínútu.
Marokkómenn mæta öðruvísi stemmdir. Liðið er ósigrað í fimm leikjum, með þrjú hrein í síðustu sjö, og raðast nú í 11. sæti heimslistans á móti 36. sæti Skota. Þeir bera líka titil — voru útnefndir Afríkumeistarar 2025 eftir að úrslitatapið gegn Senegal var dæmt þeim í vil — og fjórða sætið frá 2022 situr enn í minninu. Eina óvissan er á hliðarlínunni: Mohamed Ouahbi tók við af Walid Regragui aðeins mánuðum fyrir mót og stýrir A-landsliði í stórmóti í fyrsta sinn, þótt hann hafi unnið HM U20 með yngri landsliðið. Báðar þjóðir hafa þegar leikið einn leik í riðlinum, og hvernig sá leikur fór ræður miklu um hve mikið liggur við hér.
SÍÐUSTU LEIKIR
Leikurinn ræðst líklega á hægri kanti Marokkó. Achraf Hakimi spilar nánast eins og kantmaður þegar liðið sækir, og fái hann að renna fram fyrir á móti vinstri væng Skota — Andy Robertson og Kieran Tierney á því svæði — verður þrýstingurinn stöðugur. Skotar svara með þriggja manna vörn og vængbökum, kerfi sem á að geta haldið breiddinni í skefjum. En þar liggur gildran: ef varnarmennirnir teygja sig of langt út til að stöðva Hakimi opnast miðjan, og það er einmitt þar sem Brahim Díaz og Ayoub El Kaabi vilja athafna sig. Marokkó er fljótt í umskiptum og refsar fyrir rými á milli lína.
Vopn Skota liggur á hinum endanum — föstu leikatriðin. McTominay og Lawrence Shankland eru báðir ógn í teignum, og gegn liði sem ver djúpt og þétt getur aukaspyrna eða horn verið greiðasta leiðin að marki. Steve Clarke veit að hann fær ekki marga opna leikkafla gegn vörn Yassine Bounou og Nayef Aguerd. Geti Skotar haldið Hakimi fyrir framan sig og beðið eftir dauðum bolta er þetta vinnanlegt. Gefi þeir honum bakland er það Marokkó sem stýrir taktinum.
INNBYRÐIS VIÐUREIGNIR
SPÁIN
Spáin er naumur sigur Marokkó í lágskoruðum leik. Liðið er þéttara að aftan, fljótara fram á við og hefur fleiri leiðir til að opna lokaða vörn en Skotar hafa til að bíta frá sér — og markaðurinn, sem gerir Marokkó að hóflega sigurstranglegri og hallast að undir, sér leikinn á sömu nótum: Marokkó með boltann, Skotar að verjast og leita að föstu leikatriði.
Áhættan felst í tvennu. Annars vegar eru föstu leikatriðin einmitt sú leið sem getur jafnað muninn á milli liða af þessum gæðaflokki — eitt horn, einn skalli frá McTominay, og spáin um marokkóskan sigur er fokin, jafnvel þótt undir-línan standi. Hins vegar liggur úrslit fyrsta leiks beggja liða ekki fyrir í þessari greiningu, og fari svo að annað liðið standi frammi fyrir hreinum úrslitaleik um framhaldið getur það breytt bæði leikskipan og hjartslætti leiksins meira en talnaspáin gerir ráð fyrir.
Það er enginn íslenskur þráður í þessum leik, en RÚV sýnir beint klukkan 22:00 og fyrir áhorfendur hér heima er þetta kunnuglegur efniviður: lítil Evrópuþjóð á sínu fyrsta stórmóti í nærri þrjá áratugi, að reyna að lifa af riðil með Brasilíu. Íslendingar fylgjast með slíkum sögum af eðlislægri samúð — þeir þekkja hana innan frá.